Lajmet

Goran Arsovski, “Aris”: Nuk bëjmë kompromis me cilësinë

Në intervistën për InStore, menaxheri gjeneral Goran Arsovski na udhëhoqi përmes një udhëtimi prapa në kohë në periudhën e hapjes së firmës, por edhe përpara drejt planeve të ardhshme dhe risive.

“Një vendim që solli kthesë në zhvillimin e kompanisë është prodhimi i shkrirësve të yndyrës (odmrsnuvači). Deri atëherë, të gjithë mendonin se një shkrirës ishte diçka që lidhej me shkrirjen e akullit. Në këtë segment të tregut maqedonas nuk kishte produkt, nuk kishte shprehi, as nevojë për një produkt të tillë. Ne arritëm t’i edukojmë konsumatorët, ta krijojmë dhe ta kënaqim atë nevojë. Kështu krijuam edhe besnikërinë ndaj brendit, të cilën e kemi ende sot,” theksoi Arsovski.

Kompania “Aris” operon në tregun maqedonas prej 26 vitesh. A mund të na thoni diçka më shumë për fillimet dhe sfidat me të cilat u përballët?

Kompania jonë filloi të punojë në vitin 1993. Gjithçka filloi me një miqësi me pronarët e një kompanie për prodhimin e mjeteve pastruese nga Italia. Pamë se tregu ynë kishte kapacitet dhe nevojë për disa risi në këtë industri. Në atë kohë kishte vetëm kompani të mëdha, si OHIS dhe Alkaloid, dhe përveç sonës, mendoj se ishte edhe një kompani tjetër e cila ndërkohë dështoi. Ne u bëmë një nga kompanitë e para që në atë kohë filloi të merrej me këtë punë.

Atëherë hasëm në obstruksione burokratike sepse në atë kohë punonin “lojtarë të mëdhenj” që e mbanin tregun. Ne filluam si një punëtori kimike, me prodhim të kufizuar deri në 16 tonë dhe me kapacitete të kufizuara hapësinore. Me kalimin e kohës u përshtatëm me ndryshimet që vinin.

Sa ishte e vështirë hyrja dhe plasimi i produkteve në zinxhirët e mëdhenj tregtarë? Ku mund të gjenden produktet tuaja tani?

Rrjetet e mëdha (KA) nuk marrin produkte që do t’u rrinë në raft. Ata nuk mund të jenë përgjegjës nëse një risi do të kalojë ose jo në treg. Ata duan të bashkëpunojnë me produkte që “dalin” nga rafti; supozoj se kjo është politika e tyre. Edhe tani hasim në probleme kur duam të ofrojmë inovacione. Pavarësisht inovacionit, atyre u intereson se sa produkte do të shiten nga një raft i caktuar në një periudhë të caktuar kohore.

Deri në vitin 2008 nuk ishim të përfaqësuar në rrjetet e mëdha, derisa filluam bashkëpunimin me “Tediko”. Vendosëm të investojmë më shumë në një fushatë televizive kombëtare, pas së cilës ata pranuan t’i plasojnë produktet tona. Pastaj produktet tona gjetën vendin e tyre edhe në raftet e rrjeteve të tjera. Sot punojmë pothuajse me të gjithë.

Deri më tani kemi bashkëpunim të mirë me hard-diskontet, veçanërisht me Kam dhe Kipper. Ky bashkëpunim kufizohet në ato produkte që kanë qarkullim më të madh. Bashkëpunimi është i suksesshëm sepse edhe kushtet janë të favorshme.

Si është e organizuar distributi në kompani?

Në kompani punojnë 6 komercialistë dhe 3 shoferë. Në vendet ku nuk kemi dërgesën tonë, bashkëpunojmë me sub-distributorë. Ata janë të shpërndarë në mënyrë rajonale dhe kujdesen për shitjen. Produktet mund të gjenden në mbarë Maqedoninë, por edhe në Serbi, Kosovë dhe një pjesë në Bosnje dhe Hercegovinë.

A planifikoni zgjerimin e eksportit?

Po, Shqipëria është një treg shumë interesant. Por, realisht, atje do të jemi një brend i ri, dhe brendet e reja zakonisht krahasohen sipas çmimit. Ne nuk duam të na krahasojnë ashtu; kemi shumë për të ofruar sa i përket cilësisë dhe nuk mund të krahasohemi me konkurrencën vetëm me çmim. Kur brendi është i njohur, atëherë krahasohet edhe me cilësinë. Nuk mund të shkojmë me çmime më të ulëta sepse kjo do të nënkuptonte ulje të cilësisë, ndërsa me cilësinë nuk bëjmë asnjë lëshim.

Cilat janë karakteristikat kryesore të brendeve nën ombrellën e “Aris”? Cili është brendi kryesor?

“Aris” ka bashkëpunim me një kompani italiane e cila na ofron risitë që janë plasuar dhe pranuar në tregun italian. Përvoja na ka treguar se ato produkte priten mirë këtu. Mund të konfirmoj se produktet “Aris” funksionojnë për atë që janë dedikuar; funksionaliteti i tyre është ai që i ndan nga të tjerët në kategori. Prandaj, produktet në treg duket sikur kanë çmim më të lartë, por është e kotë nëse çmimi është i ulët e produkti nuk e kryen punën.

Brendi udhëheqës, pa dyshim, është Aris DeGrass. Duke u udhëhequr nga kërkesat e konsumatorëve, kemi bërë dy produkte të reja: njëri me aromë më të butë limoni dhe tjetri i koncentruar dyfish.

Cili është investimi i fundit i madh që keni bërë? Cilat janë planet për vitet e ardhshme?

Këtë vit kemi investuar në një linjë të re automatike për mbushjen e mjeteve. Në një të ardhme të afërt nuk kemi planifikuar investime të tjera, por kjo do të varet nga pushtimi i tregjeve të reja. Kur të fitojmë një treg të ri, sigurisht që do të kemi nevojë për zgjerimin e kapaciteteve.

Në çfarë mase situata politike ndikon mbi biznesin dhe vendimin për të investuar?

Për ne si sektor real, më e rëndësishmja është stabiliteti. Nuk na duhet aq shumë ndihma direkte financiare, sa na duhet stabiliteti afatgjatë. Një problem tjetër me të cilin përballemi është mungesa e infrastrukturës dhe e tokës industriale. Na duhet shtet i së drejtës, marrje e shpejtë e vendimeve dhe stabilitet.

Sa është shfrytëzimi aktual i kapaciteteve prodhuese?

Produkti ynë është sezonal; nga Pashkët deri në tetor kemi prodhim dy herë më të madh. Tani, të udhëhequr nga përvoja, krijojmë rezerva gjatë periudhës së dimrit që të mund t’i kënaqim kërkesat. Këtë vit kemi rritje të prodhimit prej 8 deri në 10%, që është një rritje e vogël por stabile. Gjatë verës, kapacitetet tona janë 100% të mbushura.

Pagesa e vonuar e kërkesave është një nga sfidat më të mëdha në sektorin FMCG. A është kjo një mundim edhe për “Aris”?

Ne nuk lejojmë të hyjmë në marrëdhënie kreditore duke dhënë mall pa pagesë. Ne japim afat pagese aq sa zgjat shitja te klientët tanë, por nuk mund të kreditojmë punën e tyre. Deri tani kemi një arkëtim relativisht të mirë. Ndoshta ky është çmimi për një zhvillim më të ngadaltë, por qëllimi është maksimizimi i profitit në mënyrë të qëndrueshme.

Sa kanë ndryshuar kushtet e punës në Maqedoni ndër vite?

Kanë ndryshuar shumë. Kemi treg të hapur; shumë njerëz me kapital modest vendosin të importojnë produkte, por jo gjithmonë me cilësi të verifikuar. Ata tentojnë të hyjnë me çmime shumë të ulëta, por pas pak vitesh dalin nga tregu. Kjo na vë nën presion të vazhdueshëm të çmimeve të ulëta që nuk janë ekonomikisht të arsyetuara.

A po mendoni për zgjerimin e portofolit drejt produkteve bio ose organike?

Po, mendojmë edhe në atë drejtim. Nga tetori do të importojmë një linjë të tërë të bioprodukteve kozmetike dhe produkteve për pastrim nga një kompani nga Bolonja. Këto janë produkte të vërteta bio pa konservues. Për shkak të madhësisë së tregut, vendosëm për import dhe jo për prodhim vetjak.

Kush i imponon trendet në sektorin FMCG?

Mendoj se janë tregtarët. E ardhmja e tregtisë është në duart e hard-diskontëve. Përderisa popullsia ka fuqi më të ulët blerëse dhe përderisa ata mbajnë strategjinë e përzgjedhjes së brendeve në rafte, rritja e tyre është e garantuar.

E-tregtia, a mendoni se është ajo e ardhmja?

Pikërisht. Planet tona shkojnë në atë drejtim, sidomos për bioproduktet që planifikojmë t’i importojmë. Ato janë produkte të shtrenjta dhe vendosëm të kemi një e-dyqan që blerësit të mund të vijnë deri te produktet, pasi nuk do të jenë në dyqanet konvencionale. Planifikojmë që ky e-dyqan të funksionojë nga tetori i këtij viti.

Cilat janë parashikimet për fundin e vitit 2019?

Profitabilitetin mund ta rrisim ekskluzivisht me pushtimin e tregjeve të reja. Deri në fund të vitit presim rritje, si çdo vit deri më tani, ku kemi shënuar rritje prej 8 deri në 10% në prodhim dhe të hyra.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *